
İçerikler
Silikon meme protezleri, silikon elastomerden yapılmış dış bir kılıf ve bunun içerisinde bulunan silikon jelden oluşur. İmplantların şekli, yüzey özellikleri, jel yapısı ve kılıf özellikleri kullanılan ürüne göre değişebilir.
Güncel silikon implantlarda kullanılan kohezif jel, eski nesil daha akışkan silikon jellerden farklı özellikler gösterebilir. Ancak “kesildiğinde bile hiçbir şekilde dağılmaz” veya “dokuya sızması mümkün değildir” şeklindeki mutlak ifadeler doğru değildir.
Meme protezleri günlük vücut hareketlerine dayanabilecek şekilde üretilse de ömür boyu kullanılacağı garanti edilen cihazlar değildir. İmplantın vücutta kaldığı süre arttıkça rüptür dahil bazı komplikasyonların ortaya çıkma olasılığı da artabilir. (U.S. Food and Drug Administration)
Rüptür, meme implantının dış kılıfında bütünlüğün bozulmasıdır. Silikon implantlarda bu durum dışarıdan fark edilebilir bir değişiklik oluşturabileceği gibi tamamen belirtisiz de seyredebilir.
Silikon implant rüptürü genel olarak iki şekilde değerlendirilebilir:
İntrakapsüler rüptürde, silikon jel büyük ölçüde vücudun implantın çevresinde oluşturduğu fibröz kapsül sınırları içerisinde kalır.
Ekstrakapsüler rüptürde ise silikon kapsülün dışına çıkarak çevredeki meme dokularına yayılabilir.
Bu nedenle implantı çevreleyen doğal kapsülün sızan silikonu her zaman tamamen hapsettiğini söylemek doğru değildir. (U.S. Food and Drug Administration)
Meme implantlarının rüptürüne tek bir neden yol açmaz. İmplantın yaşı, cerrahi sırasında kılıfın zarar görmesi, implant üzerinde zaman içerisinde oluşan mekanik stres, belirgin travma ve bazı kapsül problemleri risk üzerinde rol oynayabilir. (U.S. Food and Drug Administration)
Rüptür riski implantın vücutta kaldığı süreyle birlikte artabilir. Bu durum bütün implantların belirli bir yılda mutlaka yırtılacağı anlamına gelmez.
Cerrahi yerleştirme sırasında kullanılan aletlerin implant kılıfına zarar vermesi de olası nedenler arasındadır. Şiddetli kapsül kontraktürü ve güçlü travmalar da bazı durumlarda implant bütünlüğünü etkileyebilir.
Rüptürün yalnızca trafik kazası veya çok ağır darbe sonucunda meydana geldiği düşünülmemelidir. Belirgin bir travma öyküsü bulunmadan da gelişebilir.
Silikon implant rüptürünün önemli özelliklerinden biri bazen hiçbir belirti oluşturmamasıdır. Bu durum sessiz rüptür (silent rupture) olarak adlandırılır. Fizik muayene tek başına sessiz rüptürü her zaman ortaya koyamayabilir.
Belirti geliştiğinde ise şu değişikliklerden bazıları görülebilir:
Bu belirtiler yalnızca rüptüre özgü değildir. Kapsül kontraktürü ve başka meme sorunlarında da benzer yakınmalar görülebilir. (U.S. Food and Drug Administration)
Kohezif silikon jel eski tip daha akışkan jellere göre şeklini korumaya daha yatkındır. Bununla birlikte rüptür sonrasında silikonun kesin olarak implantın içinde kalacağı söylenemez.
İntrakapsüler rüptürde silikon, implantın çevresindeki kapsül içerisinde kalabilir. Ekstrakapsüler rüptürde ise kapsülün dışındaki meme dokularına ulaşabilir. Bazı durumlarda silikonla ilişkili değişiklikler bölgesel lenf düğümlerinde de görülebilir. (U.S. Food and Drug Administration)
Dolayısıyla “modern implant patlarsa jel hiçbir şekilde vücuda yayılmaz” ifadesi doğru değildir.
Bunun yanında silikon rüptürünü doğrudan akut bir “zehirlenme” olayı şeklinde tanımlamak da doğru olmaz. Rüptür saptandığında durumun kapsamı ve uygulanacak yaklaşım değerlendirilmelidir.
Silikon implant rüptürü doğrulanırsa implantın durumu, silikonun kapsül dışına çıkıp çıkmadığı, eşlik eden kapsül problemi ve kişinin belirtileri değerlendirilir.
Hasarlı implantın çıkarılması ve gerekli durumlarda değiştirilmesi gündeme gelebilir. Ancak her revizyon ameliyatında çevresindeki kapsülün tamamının çıkarılması zorunlu değildir. Kapsülektominin gerekip gerekmediği dokunun durumuna ve cerrahi bulgulara göre belirlenir.
Yeni implant yerleştirilip yerleştirilmeyeceği de kişinin tercihleri ve dokuların durumuyla ilişkilidir. Bazı kişilerde yeni implant kullanılabilirken bazı kişiler implantsız devam etmeyi tercih edebilir.
Gerektiğinde meme dikleştirme gibi farklı cerrahi işlemler ayrıca değerlendirilebilir.
Güncel FDA önerilerinde belirti bulunmayan silikon implant kullanıcıları için ilk ultrason veya MR kontrolünün implant ameliyatından yaklaşık 5-6 yıl sonra, ardından 2-3 yılda bir tekrarlanması önerilmektedir. Bu yaklaşım özellikle sessiz rüptürlerin tespit edilmesine yöneliktir. (U.S. Food and Drug Administration)
Belirti veya rüptür şüphesi varsa değerlendirme bu rutin takvimden bağımsız olarak daha erken yapılabilir.
Ultrason bazı kişilerde ilk görüntüleme yöntemi olarak kullanılabilir. Bulguların belirsiz olduğu veya rüptür şüphesinin devam ettiği durumlarda MR daha ayrıntılı değerlendirme sağlayabilir.
Bu kontroller meme kanseri taramasının yerine geçmez. İmplant bütünlüğünün değerlendirilmesi ile kişinin yaşına ve risk durumuna göre yürütülen meme kanseri taraması farklı amaçlara sahiptir.
Uçak yolculuğu meme protezinin patlamasına neden olur mu?
Normal kabin basıncı değişikliklerinin meme implantı rüptürüne neden olduğunu gösteren yerleşik bir klinik mekanizma bulunmamaktadır. Ameliyattan kısa süre sonra uçuş planlanıyorsa konu implantın “patlamasından” çok ameliyat sonrası iyileşme açısından değerlendirilmelidir.
Patlayan silikon protez vücuda yayılır mı?
Yayılabilir. Silikon bazı rüptürlerde implantı çevreleyen kapsül içinde kalırken, ekstrakapsüler rüptürde çevre meme dokularına çıkabilir. Modern kohezif jel akışkanlığı azaltabilir ancak yayılım ihtimalini tamamen ortadan kaldırmaz.
Meme protezinin yırtıldığı dışarıdan anlaşılır mı?
Her zaman değil. Silikon implant rüptürlerinin bir bölümü “sessiz rüptür” şeklindedir ve belirgin şikâyet oluşturmaz. Bazı kişilerde ise şekil veya hacim değişikliği, sertlik, ağrı, hassasiyet veya şişlik görülebilir.
Mamografi meme protezini patlatabilir mi?
Meme implantı olan kişiler mamografi yaptırabilir ancak implant bulunduğu çekim öncesinde mutlaka bildirilmelidir. Mamografi kompresyonuyla ilişkili nadir implant rüptürü bildirimleri bulunduğu için riskin tamamen sıfır olduğu söylenemez.
Sessiz rüptür nasıl anlaşılır?
Silikon implanttaki sessiz rüptür fizik muayeneyle fark edilmeyebilir. Ultrason veya MR implant bütünlüğünün değerlendirilmesinde kullanılabilir. Belirtisi olmayan silikon implantlarda ilk görüntülemenin ameliyattan yaklaşık 5-6 yıl sonra ve sonrasında 2-3 yılda bir yapılması güncel öneriler arasındadır.
Meme protezi yırtıldığında hemen ameliyat gerekir mi?
Her rüptür aynı gün acil ameliyat gerektiren bir durum değildir. Bununla birlikte doğrulanmış rüptürün değerlendirilmeden bırakılması uygun değildir. İmplantın çıkarılması veya değiştirilmesi gerekip gerekmediği klinik bulgular ve görüntüleme sonuçlarına göre planlanır.
Meme protezleri 10 yılda bir değiştirilmek zorunda mı?
Hayır. Sadece 10 yıl dolduğu için bütün meme implantlarının rutin olarak değiştirilmesi gerekmez. Ancak meme implantları ömür boyu kullanılacağı garanti edilen cihazlar değildir ve zaman içerisinde rüptür veya başka nedenlerle ek cerrahi gerekebilir.